Amantine

Het betoveren van kinderen en dieren

Op 11, 13 en 14 mei  1598 verschenen in het totaal vijf nieuwe getuigen onder wie twee echtparen. De belastende feiten waren de gewone beschuldigingen: het betoveren van kinderen en dieren. Demonologische elementen kwamen in de getuigenissen niet voor.

Het is heel bijzonder, raar, gek en ik ervaar het ook als heel dichtbij. Het is ook wel ongelooflijk hoe Kathleen Pattyn alles zo gedetaileerd heeft uitgezocht en uitgeschreven. Het brengt Amantine heel dichtbij. Dankzij het werk van Kathleen Pattyn heel historisch.

Maar het blijft me ook symbolisch triggeren… Zoveel toevalligheden naar mijn eigen leven…

dus ook meteen een uitnodiging 🙂

Ben je thuis is symboliek, archetypes, numerologie, verbanden leggen, familiesystemen, opstellingen, sprookjes … ? Dan kijk ik heel erg uit naar jouw invulling … om haar verhaal zinvol te maken…

 

Voor het onverklaarbare zocht men in het verleden een verklaring. Vooral vrouwen werden metde vinger gewezen en werden het slachtoffer van de heksenvervolging, die een hoogtepunt kende in West- en Midden-Europa tijdens de 16° en de 17° eeuw.( 2 )

Ook de streek van Kortrijk werd geconfronteerd met dit fenomeen. In de periode 1540-1665werden voor de Kortrijkse stadsschepenbank 34 ‘heksenprocessen’ gevoerd waaronder 12 in de periode 1596-1605( 3 ) . Omdat de Kortrijkse schepenbank ratione personae en ratione materiae een ruime bevoegdheid bezat, konden ook niet-stedelingen gedagvaard worden(4 ) . Slechts van 4 hekserijbeklaagden is met zekerheid geweten dat zij Kortrijkse inwoners waren , de overige waren dit vermoedelijk niet( 5 ) . Onder die 34 beklaagden bevonden zich 23 vrouwen( 6 ) .
In de bewaarde 
Kortrijkse processtukken komt vooral het volkse of traditionele hekserijconcept tot uiting. Het beeld dat het ‘gewone’ volk in die tijd voor ogen had betref fende een heks, was iemand die door middel van ‘bovennatuur lijke’ krachten schade kon aanrichten of voorspoed kon bewerken. Erwerd niet de minste aandacht geschonken aan de aard en de oorsprong van die ‘bovennatuurlijke’ machten waardoor deze verschijnselen veroorzaakt werden. De duivel kwam als het ware niet aan de bak in dit concept ( 7 ) . De demonologische leer daarentegen stelde dat de heks een verbond gesloten had met de duivel, ‘omgang’ had met hem tijdens de sabbat en in diens opdracht opereerde. De vermeende gevolgen, het aanrichten van schade, waren van ondergeschikt belang.

Dit geleerde of demonologische hekserijbegrip, was een kunstmatig gecreëerd concept dat in de late Middeleeuwen ontstond. Behalve invloed van de volkse opvatting hebben ook filosooftheologen,moralisten en de Inquisitie hun steentje bijgedragen tot de vorming ervan. Vooral de sociale elite heeft zich dit geleerde begrip eigen gemaakt, terwijl het nauwelijks teruggevonden wordt bij het volk( 8 ) .

De Kortrijkse schepenen waren, vermoedelijk omwille van hun niet -academische vorming, weinig vertrouwd met de demonologie zodat zij de gevoerde heksenprocessen niet in die zininterpreteerden( 9 ) . Te Kortrijk kwam er dan ook geen enkele heks om het leven op debrandstapel.( 1 0 ) Tot voor kort werd zelfs aangenomen dat van het geleerde hekserijbegrip geen spoor terug te vinden was in de Kortrijkse processtukken. Een recent geklasseerd 16° eeuws pijnigingsverslag van een aangeklaagde ‘heks’ -Amantine van Thieghem- weerlegt deze stelling.( 1 1 )

woman-2727362_640

AMANTINE VAN THIEGHEM DIE “… VAN TFAICT VAN TOOVERIE ALZO ZUVERE ES ALS HET KERCKHOF VAN DOODE LIEN…”(1)

Amantine

420 jaar geleden, het staat in de geschiedenisboeken

Het is zot wat ik al allemaal terug heb gevonden. ik voel zo veel connectie met haar

De meeste info werd verzameld door mevr Kathleen Pattyn (mocht iemand haar kennen, ik zou haar wel een keer willen spreken 😉 )

Ze schrijft in haar onderzoek: ‘Amantine van Thieghem, een vermeende heks uit Zwevegem, liet heel wat sporen na in de gerechtsregisters van de Kortrijkse schepenbank, waardoor zij heden ‘bekend’ is als dé beruchte heks uit Zwevegem.(12) 

apple-2846296_640

 

Jaren voór haar proces begon te lopen (1598-1599), ‘genoot’ Amantine van Thieghem reeds de faam een tooveresse te zijn. Deze geruchten waren zelfs doorgedrongen tot bij de Kortrijkse rechtbank. 

Toen de schepenen op 9 oktober 1596 de hekserij-verdachte Joossyne de Raedt examineerden, vroegen zij haar welke haar connecties waren met deze Amantine uit Zwevegem.(14). Toch zou het nog tot 7 mei 1598 duren eer een Kortrijkse griffier de eerste getuigenissen ten laste van Amantine te noteren kreeg. Guillaume de Cantere betichtte toen Amantine ervan zijn vrouw – Mergriete Casiers – ziek getoverd te hebben. Mergriete kwam dit ook verklaren voor de Kortrijkse rechters en preciseerde dat het ‘kwaad’ geschied was door een schouderslag en door het geven van een appel. Vreemde symptonen hadden zich daarna gemanifesteerd. Mergriete voelde leevende beesten in haar lichaam bewegen, die een piepend geluid maakten en dit vooral bij regenachtig weer. Daardoor dacht ze dat het paddekens waren. Hulp zocht ze bij geestelijken maar ook bij Amantine zelf. Doch, niks mocht baten. Wellicht daarom zocht het echtpaar de Cantere zijn toevlucht tot een rechtsinstantie. Kon Mergriete niet meer genezen, dan moest diegene die dit haar had bezorgd, gestraft worden. Het vermoeden rijst dan ook dat zij de formele aanklagers waren die het hele proces aan het rollen brachten.

Enkele dagen later, namelijk op pinksteravond (10 mei 1598) werd Amantine te Zwevegem gevangen genomen en naar de Kortrijkse gevangenis overgebracht. Op de hoogte gesteld van bovenvermelde betichtingen, ontkende Amantine alles en bemerkte dat beide getuigen verwant waren en dus de getuigenis van een derde vereist was. 


Uit het tweede jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring Frans van Halewijn (1988)

Amantine

En toen was daar Amantine

Ik herinner me de blink in zijn ogen, telkens als ik wat deugnieterij had uitgehaald.
Ik herinner me de keren dat hij me Eksevel noemde.
Ochgij Eksevel … telkens maakte mijn hart een vreugdesprongetje… al van toen ik een heel heel klein meisje was. Een rosse 🙂

Dat was hoe zij mij dan meestal noemde: ochgij Rosse

mijn grootouders aan moeders kant, zij die mij ‘kweekten’

Lekker eigenwijs, die speelsheid, of playfulness, hoe ‘braaf’ ik ook was, ik ben er wel mee geboren…

samen met mijn inlevingsvermogen…

SONY DSC

Hij vertelde me vele verhalen… als ik er iets is waar ik spijt van heb? Ik heb ze nooit opgeschreven… en nu kan ik het niet meer vragen…

of wel eigenlijk, maar niet meer zo rechtstreeks als toen ze er nog lijflijk waren….

Hij is eerst vertrokken …

en het was toen dat er iemand in mijn winkelke kwam en me complimenten gaf over hoe ik mijn weg vond met amba-amba. en toen zei ze: maar ja, eigenlijk zit het al heel lang in onze bloedlijn… met een heks in de familie…

Ik zei: wat?????

en ik voelde meteen: het puzzelstukje vind z’n plek…

Ik herinner me stamboomfeesten, ze werden om de 5 jaar georganiseerd. ik maakte er 2 mee, eentje toen ik 5 was en eentje toen ik 10 was…

Er werd een toneeltje opgevoerd, met ‘de heks’…

maar ik was dat een beetje vergeten…blijkbaar

en nu was hij er niet meer…

Ik heb nog pogingen gedaan bij haar, mijn memeetje en bij de tantes en nonkels (groottantes eigenlijk) maar niemand die nog details wist…

Ik werd voorzichtig gewaarschuwd, pas op met wat je wakker maakt… maar hé, zij heeft mij wakker gemaakt.

Tijdens weer een moment van uitzoeken en googlen kwam ik beelden tegen van de Kattestoet in Ieper… met een heksenverbranding … met zij in de hoofdrol.

Mijn heksetante of tovermete …

 1449224427

en toen ben ik gaan verder graven, ze liet me niet meer los…

Er blijven nog wel een boel vragen…

Maar ik deel wel graag wat ik weet, door mensen die historisch onderzoek gedaan hebben.

Het helpt me haar, maar ook mezelf te begrijpen… haar stempel op het familiesysteem is niet te onderschatten… Ik kies er voor om haar in ere te herstellen, haar in dit stukje levend te houden…

Ze is ‘mijn labyrintvrouwe’ … helemaal

dank je wel Amantine, Amantine Van Thieghem (zoals ze het toen schreven) ….

aangelegde labyrinten

Aangelegde labyrinten

DSC05516.JPG

Overweeg je om een labyrint aan te leggen in je eigen tuin, de stadstuin, de speeltuin, speelplaats,… Dan staan we je graag bij met advies en komen we met veel plezier een gepast labyrint bij jou uittekenen en/of uitzetten.

Samen bekijken we welk labyrint het beste past bij je vraag en de plek. Met behulp van pendel, wichel, en betrouwbare intuïtie bepalen we waar en hoe je het labyrint het beste kan oriënteren. We houden rekening met welke materialen je het labyrint wil bouwen.

mail voor meer info 

 

 

het reislabyrint

Op pad met jongeren

18698114_1922540264696553_698066750487589338_nOp uitnodiging van een godsdienstleerkracht een einde schooljaarsritueel, maar ook afsluiten van middelbare schooltijd. Wat laat ik los en wat neem ik mee als herinnering…
Hij kon regelen dat dit in deze prachtige onze lieve vrouwe kerk mocht. Dus deze morgen om 8u30 draaide ik het slot om en mocht ik vrij inrichten… met mijn canvaslabyrint Rose-Mary…. ik had zelfs nog tijd en ruimte om helemaal voor mezelf een walk te doen…

En toen kwamen 20 jongeren (18 jaar) voor hun labyrintwalk… voor sommige onwenning, voor anderen een ervaring van stil worden, reflecteren, en durven dromen en stappen zetten…

Dankbaar voor de uitnodiging, en voor de openheid van de jongens en meisjes, de bereidheid om mee te stappen…

labyrint

Welkom

Werken met  het labyrint is als het aanvaarden van een uitnodiging om te bidden, te mediteren, te denken, dromen, vieren of spelen, een plek om inspiratie op te doen. Het labyrint lopen vermindert stress, kalmeert de geest, houdt de voetjes op grond en opent het hart.

 

Ik ontmoet je graag. Tot in den draai, zoals ze zeggen. Vanessa